Stadsgezicht Buren

Buren is een kleine Gelderse stad met een uitzonderlijk rijke geschiedenis. Binnen de ommuring vormen niet alleen de vele gebouwde monumenten een herkenbaar ensemble, maar spelen ook de groene structuren en het omliggende cultuurlandschap een bepalende rol in de identiteit van de stad. Het 17e‑eeuwse lanenstelsel De Nieuwe Dreven (nu De Toeren), de goed bewaarde stadswallen en de oeroude rivierloop van de Korne geven Buren zijn karakteristieke silhouet, met zichtlijnen op korenmolen, kerktoren en het historische Weeshuis.

Het Gezicht Buren is sinds 1968 een van rijkswege beschermd stadsgezicht. Het beslaat 71 hectare en omvat daarmee niet alleen de historische binnenstad, maar ook de directe landschappelijke context. De aanwijzing benadrukt de bijzondere samenhang tussen plattegrond, monumentale bebouwing en de ligging in het open rivierenlandschap — een geheel dat “uitmunt door de schoonheid en het karakter”.

In de afgelopen decennia is het landschap rond de stadswallen sterk veranderd door woningbouw en nieuwe infrastructuur. Ook huidige ruimtelijke ontwikkelingen kunnen druk zetten op de landschappelijke en monumentale waarden. Stichting Het Weeshuis te Buren — sinds 1612 eigenaar van het rijksmonument en diverse omliggende landerijen, waaronder De Toeren en de Overtuin — zet zich in voor behoud van zowel het gebouwde erfgoed als de historische context.

Stichting In Arcadië is gevraagd een onafhankelijk landschappelijk en cultuurhistorisch onderzoek uit te voeren. Dit onderzoek brengt de historische gelaagdheid, ruimtelijke kwaliteiten en kwetsbaarheden van het beschermde stadsgezicht in kaart en vormt een inhoudelijke basis voor toekomstig beleid, beheer en ruimtelijke afwegingen.