Landgoed Twickel | Oranjerietuin

Binnen het kasteelpark van Twickel ligt ten noorden van het kasteel de Oranjerietuin, ook wel de ‘Formele tuin’ genoemd. De huidige aanleg kwam aan het eind van de 19e en begin van de 20e eeuw in fasen tot stand naar ontwerp en advies van tuin- en landschapsarchitect Hugo Poortman (1858-1953), na eerdere ontwerpen van onder anderen Jan David Zocher jr. en Hendrik van Lunteren.

De oudste aanwijzingen voor een planmatige tuinaanleg op de plek van de Oranjerietuin dateren uit 1653, toen er een omgracht bleekveld met boomgaarden lag. In de 18e eeuw kreeg de Oranjerietuin zijn huidige functie als (sier)tuin met oranjerie en ontstonden de contouren van de deeltuin. De huidige, neobarokke aanleg in geometrische stijl is tussen circa 1890 en 1926 in vier fasen door Hugo Poortman tot stand gebracht, met de verdiepte tuin en de oranjerie als hoofdmoment in de aanleg en een belangrijk zichtpunt vanaf de kasteelbrug.

Uit het onderzoek blijkt dat de hoofdopzet en het padenpatroon van Poortmans ontwerp in essentie goed en gaaf bewaard zijn gebleven, al hebben zich na 1930 op detailniveau diverse kleinere wijzigingen voorgedaan, met name in de beplanting van de borders. De tuin is en blijft in gebruik voor het opstellen van de collectie oranjerieplanten en tuinornamenten, zoals de rijksmonumentale tuinvazen, -banken en -beelden die de aanleg sinds het einde van de 19e eeuw sieren. De resultaten van het onderzoek vormen de basis voor toekomstige keuzes in het beheer van de tuin.